Home /Weeggebouw /Een nieuw gebouw / Architect of stadstimmerman?

Schilderij van Willem van der Helm (ca 1625-75). Stadsbouwmeester van Leiden, met zijn vrouw Belytgen Cornelisdr van de Schelt en hun zoontje Leendert Willem van der Helm (ca 1625-75) - Copyright Rijksmuseum Amsterdam

Bouwtekening van het ontwerp voorgevel van de Waag door Pieter Post - Copyright Regionaal Archief Leiden

Bouwtekening van het ontwerp voorgevel van de Waag door Willem van der Helm - Copyright Regionaal Archief Leiden

Beroemde architect of stadstimmerman?

De bestuurders van Leiden waren van mening dat de Waag een prachtig pand moest worden. Het zou symbool staan voor de rijke handelspositie van de stad. Om dit voor elkaar te krijgen, namen zij contact op met Pieter Post. Hij was een van de bekendste Nederlandse architecten uit die tijd. Uit verschillende bronnen en ontwerpen blijkt dat Pieter Post wordt gezien als dé ontwerper van de Leidse Waag. Vandaag de dag wordt dit door verschillende historici in twijfel getrokken.

In het Regionaal Archief te Leiden bevinden zich de prachtig in kleur getekende ontwerpen. De gegevens over deze ontwerpen laten ons echter kennis maken met een tweede ontwerper: Willem van der Helm. Hij begon als leerling aan de timmervakschool en groeide uit tot een stadstimmerman met aanzien. Barent Fabritius schilderde hem niet voor niets als een timmerman met grote status, die werd geassocieerd met de architectuur in de stad Leiden.

De jaren '50 van de zeventiende eeuw waren een drukke periode voor de stadstimmerman. Hij maakte veel ontwerpen. Het was gebruikelijk dat een andere architect deze ontwerpen aanpaste en uitvoerde. Is dit wat Pieter Post heeft gedaan met zijn ontwerpen voor de Waag? En kunnen we hierdoor Willem van der Helm als eerste architect beschouwen? De twee heren zullen ongetwijfeld het antwoord geweten hebben. Voor ons blijft de vraag echter onopgelost. (VH)