Leidens Ontzet

Elk jaar wordt op 3 oktober het Leidens Ontzet gevierd. Al eeuwenlang komt de Leidenaar de bevrijding van zijn stad vieren met het eten van haring en wittebrood bij de Waag. In 1823 dreigde de stad deze traditie te verliezen. De raad van Leiden probeerde het feest af te schaffen. Gelukkig streden de studenten voor het voortbestaan van deze traditie. Om het feest daarna in goede banen te leiden, werd in 1886 de 3 October Vereeniging Leiden opgericht.

Het beleg van Leiden speelde zich af tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1668) en duurde tot 3 oktober 1574. De Spanjaarden vluchtten in de nacht van 2 op 3 oktober. Zij lieten in hun haast een klaargemaakte maaltijd van wortelen, uien, vlees en pastinaken achter op het vuur; hieruit kwam de de traditie voort om tijdens de jaarlijkse viering hutspot te eten. De volgende dag namen de bevrijders haring en wittebrood mee voor de hongerige bevolking. Voor de Waag werden alle inwoners voorzien van een stevige maaltijd. Na het uitdelen van het eten vierde men de bevrijding.

De enthousiaste Leidenaar schrijft zich elk jaar in om haring en wittebrood in ontvangst te nemen. Tijdens de viering van het 400-jarig Ontzet in 1974 herinnerde men zich de rijke geschiedenis van deze traditie. Koningin Juliana, die in Leiden gestudeerd heeft, kwam als trots symbool van de Leidse studenten ook een haring happen. De Waag is altijd een plaats van herinnering aan de bevrijding gebleven en haar aanwezigheid houdt de traditie nog altijd in ere. (NB)