Winkelpuienproject

Leiden in de etalage

Etalages zijn de visitekaartjes van de winkelier. Ze tonen wat er binnen te koop is en moeten door hun vorm ook klanten trekken. Aan winkelpuien, zoals die vanaf de negentiende eeuw in het straatbeeld verschenen, werd veel aandacht besteed. Veel winkeliers volgden de snel wisselende architectuurstijlen op de voet.

Project Historische winkelpuien

In Leiden zijn nog veel historische winkelpuien bewaard gebleven. Veel puien zijn echter verborgen achter betimmeringen of later gewijzigd. Om de winkelpuien weer tevoorschijn te halen of te reconstrueren is Monumenten & Archeologie het project Historische winkelpuien gestart. Hiermee wil de Gemeente Leiden de beeldkwaliteit van de historische binnenstad te versterken.

Restauratie en reconstructie

Op kosten van de gemeente zijn ruim honderd puien bouwhistorisch onderzocht. Op basis van onderzoek op locatie en in het archief is van elke pui in kaart gebracht welke historisch waardevolle onderdelen nog bewaard zijn gebleven. Deze vormen het uitgangspunt voor het ontwerp van de te restaureren of te reconstrueren pui. De welstandsnota 2010 voor bouwplannen binnen het beschermd stadsgezicht sluit aan op de doelstelling van het project. Een eventuele historische (winkel)gevelreconstructie is hierin het uitgangspunt.

Subsidie

Om restauratie of reconstructie van een historische winkelpui te stimuleren is in het voorjaar van 2009 de Subsidieregeling Historisch Stadsbeeld vastgesteld. De subsidie is bedoeld voor zowel het onderzoek, het ontwerp en de uitvoering. De gerestaureerde historische winkelpuien van Steenstraat 6, 21 en 33, Breestraat 58 en Turfmarkt 11 zijn de eerste resultaten waarmee het Leidse stadsbeeld is verfraaid.

Publicatie

Op 7 september 2010 verscheen, naar aanleiding van het project ‘Historische winkelpuien’, het boek  'Leiden in de etalage - Historische Winkelpuien in de binnenstad' uit de reeks 'Bodemschatten en bouwgeheimen'.

Dit boek voert de lezer mee door de geschiedenis van de winkelarchitectuur in Leiden. Lang voor de ontwikkeling van onze huidige winkelstraten werd de koopwaar aangeboden op de markt. In de loop van de negentiende eeuw veranderde dit. Etalages en winkelpuien verschenen in het straatbeeld om de aandacht te vestigen op winkel en waar. Een fraaie winkelpui was het visitekaartje van de winkelier.