news single

Jubileumboek sluit themajaar Leiden 50 jaar Monumentenstad af

In 2011 bestond de Monumentenwet 50 jaar. Met het themajaar Leiden 50 jaar Monumentenstad lieten we samen met vele stadspartners zien wat Leiden allemaal heeft te bieden op het gebied van monumenten, historie en cultureel erfgoed. Als afsluiting verschijnt in de loop van 2012 een boek over 50 jaar Leidse monumentenzorg.

Alle activiteiten in dit themajaar werden op www.erfgoedleiden.nl/monumentenstad in één gezamenlijke agenda samengebracht. Dankzij de samenwerking met enthousiaste mensen in de stad vonden uiteindelijk meer dan 80 activiteiten plaats.

Jubileumboek

Samen met verschillende partners wordt gewerkt aan een boek over 50 jaar zorg voor Leidse monumenten. Die zorg is een belangrijk onderdeel van de stadsgeschiedenis van Leiden. Vanaf 1961 is die zorg wettelijk geregeld door de Monumentenwet. Het boek beschrijft de resultaten daarvan. Wat zien we hiervan terug in het huidige straatbeeld? Op welke wijze heeft de maatschappelijke betrokkenheid bij de zorg voor gebouwen en ruimtelijke structuren zich ontwikkeld?
Het boek wil daarmee inzicht verschaffen in het complexe krachtenveld van de monumentenzorg. Want de Monumentenwet betekende niet dat alleen het Rijk of de gemeenten zich toelegden op de bescherming van de historische omgeving. Een even belangrijke rol was en is weggelegd voor eigenaren, architecten, aannemers, buurtverenigingen en historische verenigingen.
Ook deden zich allerlei wijzigingen voor in het denken over de zorg voor erfgoed. Deze publicatie beschrijft dit, en vormt zelf ook een momentopname van hoe we nu met de stad omgaan. Tot slot wordt ingegaan op de toekomst van de monumentenzorg.

Spraakmakend

Het boek bestaat uit zes thematische hoofdstukken, korte verhalen over tien spraakmakende monumenten, en een aantal interviews.
Het hoofdstuk over de pioniersfase start met de sloop van de stadspoorten in de negentiende eeuw. Het leidde tot de oprichting van de Historische Vereniging Oud Leiden. Het tweede hoofdstuk schetst de ontwikkeling van het gemeentelijke beleid vanaf 1961. Ook wordt ingegaan op de Universiteit Leiden, een belangrijke speler in het stadsbeeld. In het hoofdstuk ‘Van werkstad naar cultuurstad’ staat de vraag centraal hoe vanaf de jaren vijftig met het industriële verleden wordt omgegaan. Het vijfde hoofdstuk handelt over de bereikbaarheid van Leiden. In het zesde hoofdstuk wordt beschreven hoe de stad zorg draagt voor het ondergronds erfgoed sinds de aanstelling in 1993 van de eerste gemeentelijke archeoloog.
De gekozen tien spraakmakende monumenten zijn gebouwen waarvan de planvorming veel verzet opleverde of waarvan sloop nu ondenkbaar zou zijn. Aan bod komen onder meer de stadspoorten, de Burcht, de Meelfabriek, het Trianon theater, sociëteit Minerva, de verdwenen Zoutkeet en het Van Nellegebouw.
In acht interviews komen personen aan het woord die een rol hebben gespeeld in de monumentenzorg van Leiden. Zoals monumentenarchitect Bob van Beek, die spreekt over de veranderingen in zijn vak vanaf de jaren zeventig, en Niek Stikkelorum, over de betekenis van SLS Wonen voor de historische binnenstad.

Gezamenlijk initiatief

Dit boek is een gezamenlijk initiatief van Historische Vereniging Oud Leiden, Stichting Industrieel Erfgoed Leiden  en Monumenten & Archeologie van de gemeente Leiden. Uitgeverij Primavera Pers verzorgt de uitgave.

Onderdeel programma Binnenstad

Leiden 50 jaar Monumentenstad maakte onderdeel uit van het programma Binnenstad. Dit programma bestaat uit allerlei activiteiten die de binnenstad van Leiden verbeteren en aantrekkelijker maken om te bezoeken en er te werken, leven en wonen.

---