Rijksbeschermd stadsgezicht Zuidelijke Schil

Op 15 april 2011 kreeg Leiden er een rijksbeschermd stadsgezicht bij: de Zuidelijke Schil. Het omvat Vreewijk, Tuinstad-Staalwijk, de Professoren- en Burgemeesterswijk en de Rijndijkbuurt. Dit stedelijk uitbreidingsgebied kwam globaal in drie fasen tot stand. De bebouwing vormt een staalkaart van woningen en wooncomplexen uit de periode 1850-1940 voor alle lagen van de maatschappij. Het geeft daarmee een veelzijdig beeld van de ontwikkeling van de Nederlandse stedenbouw in die periode.

Gemeente Leiden afbeelding
Het beschermd stadsgezicht Zuidelijke Schil omvat het gebied binnen de stippellijnen

 

Gebied van landelijke betekenis

De Leidse aanwijzing van de Zuidelijke Schil komt voort uit het Monumenten Selectie Project (MSP). In dit project van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) zijn in het hele land waardevolle architectuur en stedenbouw uit de periode 1850-1940 geselecteerd en aangewezen tot rijksmonument of beschermd stads- of dorpsgezicht. Ook de Zuidelijke Schil hoort hierbij.

Al in 2006 werd het voornemen tot de aanwijzing als beschermd stadsgezicht bekendgemaakt. Tegelijk met het voorontwerp bestemmingsplan vond hierover inspraak plaats. Het besluit tot aanwijzing van een rijksbeschermd stadsgezicht is een bevoegdheid van het Rijk. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed voert de aanwijzing uit. De Leidse gemeenteraad heeft hierin een adviserende rol. In 2007 heeft de gemeenteraad positief geadviseerd. Daarbij is ook geadviseerd om de aanwijzing gelijk te laten lopen met de inwerkingtreding van het nieuwe, beschermende bestemmingsplan. Dit bestemmingsplan Zuidelijke Schil is inmiddels grotendeels in werking getreden.

(Ver)bouwen in rijksbeschermd stadsgezicht

Het is niet de bedoeling om ontwikkelingen in de Zuidelijke Schil te bevriezen. De bescherming zorgt ervoor dat in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen de historische en stedenbouwkundige karakteristieken behouden blijven. Eigenaren van panden moeten bij voorgenomen wijzigingen rekening houden met de bijzondere karakteristieken ervan.

Wat betekent de aanwijzing tot beschermd stadsgezicht voor de bewoners van dit gebied?

  • Het onderstreept dat zij in een bijzonder en historisch waardevol gebied wonen dat van nationaal belang is
  • In het gebied is het (beschermende) bestemmingsplan Zuidelijke Schil van toepassing
  • Voor (ver)bouwactiviteiten aan de buitenkant is vaak een vergunning nodig (dit wordt bepaald door landelijke wetgeving)
  • Bewoners profiteren van speciale ingevoerde sneltoetscriteria en trendsetters voor de Zuidelijke Schil die (ver)bouwen gemakkelijker te maken. Het gaat om vooraf goedgekeurde welstandscriteria of voorbeelden van kleine bouwwerken (bijvoorbeeld een dakkapel) per bouwblok. Bouwplannen die binnen de sneltoetscriteria vallen of gelijk zijn aan de trendsetters (en voldoen aan het bestemmingsplan) kunnen daardoor sneller worden vergund, onder meer omdat vaak geen welstandsadvies van de adviescommissie meer nodig is.

Meer informatie