Het pronkbezit van het chirurgijnsgilde

‘Tot pronk en leengebruijk van hunnen Konst Genooten; bewaard ’t Heel-Konstig Gild ’t gereedschap hier besloten’; zo luidt het opschrift op het fries boven de glazen deur van de prachtige instrumentenkast die in het bezit was van het chirurgijnsgilde. Uit dit opschrift blijkt dat de kast speciale messen, boren en tangen bevatte die de leden tijdens hun anatomische lessen mochten lenen. Deze messen werden gebruikt voor het snijden in verschillende lichamen. De snijinstrumenten werden na gebruik weer in de instrumentenkast opgeborgen. Nu rest slechts nog de vraag of zij wel iedere keer werden schoongemaakt...

Het chirurgijnsgilde uit 1679 wist haar rijkdom en invloedrijke positie te benadrukken door het bezit van deze ‘pronkkast’. De kast heeft net als het gebouw een classicistische opzet, waarop wapens en beschilderde panelen zijn afgebeeld. Op het fronton bevinden zich de wapens van het bestuur van het Collegium Chirurgicum uit 1679. De instrumentenkast heeft altijd tegenover de schoorsteen gehangen, totdat zij in 1884 overgebracht werd naar de Lakenhal.

Door de opkomst van de universiteit en concurrentie van gilden uit andere steden, verloor het Leidse chirurgijnsgilde haar machtige positie. Daarmee viel ook haar collectie uiteen. Verschillende objecten die een onderdeel vormden van deze verzameling zijn vandaag de dag nog altijd in de Lakenhal te bezichtigen. (AE)