Roomburg

Archeologisch monument

Wat betreft de archeologie is de Roomburgerpolder misschien wel het mooiste stukje van Leiden. Hier ligt in de Romeinse tijd het castellum (legerfort) Matilo, en in de middeleeuwen het St. Margarethaconvent. Al in 1502 worden er op deze plek Romeinse voorwerpen gevonden. De eerste opgraving vindt plaats in 1927, en in 1979 wordt het terrein waar de resten van het castellum en het kloostercomplex liggen tot monument verklaard. Het gebied daaromheen is wel bebouwd. Archeologen doen hier verschillende opgravingen. De grootste zijn in 1986 en in 2003. Bij deze opgravingen worden vele vondsten gedaan. De bekendste daarvan is ongetwijfeld het bronzen ruitermasker 'Gordon'.

Romeinen en Grauwzusters

Het castellum Matilo was onderdeel van de limes, de reeks versterkingen langs de noordkant van het Romeinse rijk. In 1995, 1996 en 1997 graven archeologen delen van het dorp naast het legerkamp op. In de Romeinse tijd woont in dit dorp een bont gezelschap van handelaren en ambachtslieden. Nadat de Romeinen rond 270 na Christus het legerkamp verlaten is het gebied onbewoond. Vanaf de zesde eeuw wonen er weer mensen. In de dertiende en veertiende eeuw staan er boerderijen. Deze worden in 1464 overgenomen door het St. Margarethaconvent. Het hoofdgebouw van de ‘grauwzusters’ ligt op het monument, maar de boerderij die daarbij hoort is deels opgegraven. Veel is daar niet meer van over. Archeologen vinden nog enkele funderingen en een grachtensysteem met resten van bruggen.