Commerciële bestemmingen tot 1920

Na het wegvallen van de weegfunctie is de Waag niet werkeloos gebleven. De aangebrachte constructie die op de foto te zien is, is daar een bewijs van. Hier kwamen de draden van de Stedelijke Telefooncentrale vanaf 1896 samen. Door middel van de telefoonmast op het dak en schakelborden in de zaal bovenin de Waag, verbonden werknemers telefoongesprekken door. Hierdoor werd het voor de Leidenaren mogelijk te bellen. Omdat het personeel het gebouw niet via de Waag mocht betreden, werden er een zijdeur en een steektrap aangebracht.

Maar ook eerder waren er bedrijven die de Waag in leven hielden. Het chirurgijnsgilde maakte tot 1810 gebruik van de bovenverdieping van de Waag. In dat jaar werd het gilde opgenomen in de Plaatselijke Commissie voor Geneeskundig Toevoorzicht. In navolging van de chirurgijnen waren de heren van deze commissie tijdens vergaderingen op de bovenverdieping van de Waag te vinden.

In de negentiende eeuw volgden de heren van de Leidse spaarbank de commissie op en vergaderden zij in de Waag. Omdat zij tijdens hun vergaderingen veel last van tocht hadden, werden de ramen in de bovenzaal vervangen door dubbele ramen. De heren zorgden voor nieuwe bedrijvigheid in de Waag. (JH)