Van der Werfpark

Locatie:      Binnenstad. Omsloten door Steenschuur, Doezastraat, Raamsteeg en Garenmarkt
Datering:   1885
Architect:   H. Copijn

Op 12 januari 1807 ontploft aan het Steenschuur een kruitschip. Deze ramp veroorzaakt een enorme kaalslag in de binnenstad. Nadat de ravage is opgeruimd, blijft lange tijd een grote lege ruimte over, de Ruïne genaamd. Vanaf 1835 worden er plannen gemaakt om dit terrein in te richten, onder meer door de architecten Zocher jr. en J.W. Schaap.

Feestterrein

Tijdens het maken van de plannen wordt het terrein in gebruik genomen als militair oefenterrein en als speelplaats. Bovendien blijkt de open ruimte in de binnenstad zeer geschikt voor het organiseren van lustrumfeesten van het Leids studentencorps en de viering van Leidens Ontzet op 3 oktober. De 3 October Vereeniging besluit daarom in 1874 tot de oprichting van een monument: een standbeeld ter nagedachtenis aan burgemeester Pieter Adriaansz. van der Werf. Het duurt uiteindelijk tot 1884 voordat het standbeeld op zijn plaats staat.

Natuurlijke Historie

In dezelfde periode worden aan de noordzijde van het Ruïneterrein enkele gebouwen neergezet, waaronder het gymnasium en de meisjes-HBS. De rijksoverheid heeft een groot deel van het terrein ter beschikking gekregen voor de bouw van het Museum van Natuurlijke Historie. De bouw van dit museum (1899-1905) laat echter op zich wachten waardoor het standbeeld er nogal verlaten bij staat. Deze situatie stimuleert het initiatief om er een park aan te leggen.

Op 3 december 1885 keurt de gemeenteraad een plan voor de aanleg van een park op de Ruïne goed. Het park heeft in het midden een cirkelvormige beschaduwde plek met banken. Voor kinderen is er in de zuidoosthoek een lommerrijke plek. Het park heeft in deze opzet een korte levensduur. De bouw en latere uitbreiding van het Museum van Natuurlijke Historie vormen een enorme aanslag op de landschappelijke aanleg van het park.

Monument 42 uit de historische canon van Leiden