Molen De Heesterboom

Adres:        Haagweg 57
Datering:   1804
Status:       rijksmonument

Van oudsher wordt op het terrein tussen de Haagweg en de Rijn hout verwerkt. De oudste vermelding van een molen in dit gebied dateert uit 1628. Mogelijk gaat het om molen ‘De Ruyter’ die na een verplaatsing in 1697 ongeveer op de locatie van de huidige molen ‘De Heesterboom’ komt te staan. In 1701 maakt ‘De Ruyter’ plaats voor houtzaagmolen ‘De Valk’. Molenaar Johannes van Hees krijgt in 1804 toestemming om deze molen te vervangen door ‘De Heesterboom’.

Zaagramen

Samen met de molen ‘De Herder’ aan de Oegstgeesterweg behoort ‘De Heesterboom tot de twee Leidse, achtkantige houtzaagmolens met stelling. De molen heeft drie zaagramen met drie sleden. Elk zaagraam is voorzien van een krabbelrad en haalwerk. De van oudsher gebruikte gereedschappen zijn nog altijd aanwezig: 198 zaagramen met toebehoren, zet-, slag- en kanthaken en dommekrachten.
In 1758 bouwt men een tweede houtzaagmolen genaamde ‘De Eendracht’ op de plaats waar aanvankelijk een lakenvolmolen en later een gerstpelmolen hadden gestaan.

Noordman

Rond het midden van de negentiende eeuw vinden op het terrein van de houtwerf enkele belangrijke veranderingen plaats, zoals uitbreiding van molenaarshuizen en de bouw van diverse nieuwe loodsen. Sommige van deze loodsen blijven in gebruik tot de bouw van een nieuwe houthal in 1991. Ook wordt er een derde houtzaagmolen gebouwd: ‘De Jonge Paulina’. Deze is echter alweer verdwenen wanneer de familie Noordman het complex in 1856 opkoopt. In 1922 wordt ook de molen ‘De Eendracht’ gesloopt. Sindsdien is ‘De Heesterboom’ de enige overgebleven molen op de houtwerf aan de Haagweg.

Monument 33 uit de historische canon van Leiden