Lodewijkskerk

Adres:        Steenschuur 19
Datering:   1477. Transformatie tot Lodewijkskerk in 1807
Architect:   Jan Giudici (1807)
Status:       rijksmonument

Op de plaats van de huidige Lodewijkskerk wordt in 1477 de kapel van het St. Jacobsgasthuis gebouwd. De voorgevel en toren dateren mogelijk uit deze tijd, maar een herbouw in 1538 is ook mogelijk. Na bezit te zijn geweest van de Huiszittenmeesters van de St. Pietersparochie wordt het pand in 1567 gekocht door de stad. Het krijgt de functie van graanpakhuis en Saaihal. Hier wordt het, in die tijd populaire saai, een lichte wollen stof, gekeurd en verkocht.

Kruitramp

Het kerkgebouw zoals we dat nu kennen, is ontstaan na de ramp met het kruitschip in 1807, die de hele wijk in puin legt. Op aandringen van koning Lodewijk Napoleon wordt wat er over is van de Saaihal verbouwt tot rooms-katholieke kerk. De kerk ontleent zijn naam aan de patroonheilige van deze katholieke koning, die zowel een forse subsidie als zijn huisarchitect Jan Giudici inzet.

Interieur

Bij het betreden van het helderwitte neoclassicistische interieur wordt de blik getrokken naar het koor met het hoofdaltaar, het liturgisch belangrijkste deel van een rooms-katholieke kerk. Een fraai gesneden en gemarmerde houten communiebank, aan weerszijden geflankeerd door een engelenfiguur, scheidt het iets verhoogde koor van het schip. Op deze bank knielen de gelovigen wanneer hun de hostie wordt uitgereikt. Aan de rechter muur van het schip bevindt zich de mahoniehouten preekstoel, versierd met fraai snijwerk in late Lodewijk XVI stijl (1807). Het orgel op de galerij uit 1769, gebouwd door J.J. Mitterreither, bevat nog veel zeventiende-eeuws pijpwerk van de orgelbouwers R.B. Duyschot en H.W. Schonat.

Monument 15 uit de historische canon van Leiden