Latijnse school

Gemeente Leiden afbeelding
Latijnse School , foto M&A

Adres:        Lokhorststraat 16
Datering:   1599
Architect:   Jacob Dircxz. den Dubbelden en Claes Cornelisz. van Es
Status:       rijksmonument

Al in de veertiende eeuw bevindt zich in de buurt van het Gravensteen een ‘Groote School’. In 1431 verhuist de school naar een nieuw onderkomen aan de Lokhorststraat.

Nieuwbouw

De huidige Latijnse school aan de Lokhorststraat, wordt gebouwd in 1599-1600. Het middeleeuwse complex uit 1431 is vervallen en aan vervanging toe. De nieuwbouw krijgt een voorgevel in moderne renaissancestijl, versiert met zandstenen blokken en banden. Stadsmetselaar Jacob Dircxz. den Dubbelden en stadssteenhouwer Claes Cornelisz. van Es maken het ontwerp. Zij waren in 1593 ook betrokken bij het ontwerp van de stadhuisgevel. De rector krijgt in 1613 een nieuwe woning bij de school. Van de woning is nu alleen nog het poortje bewaard gebleven, dat is verplaatst naar het Gravensteen.

Rembrandt

De Latijnse school bereidde jongens voor op de universiteit. De docenten gaven les in het Latijn. De leerlingen werden geacht deze taal onderling én in hun vrije tijd te spreken. Rembrandt heeft hier ook lessen gevolgd. Uiteindelijk is het van een universitaire opleiding bij hem niet meer gekomen.

Stedelijk Gymnasium

Als gevolg van de onderwijswetten van 1863 en 1876 wordt de Latijnse school omgevormd tot Stedelijke Gymnasium. In 1883 verlaat het gymnasium het gebouw aan de Lokhorststraat. Het oude Latijnse schoolgebouw behoudt zijn onderwijsfunctie. Na 1883 biedt het onderdak aan onder andere de jongens-HBS en vanaf 1907 aan het MSG (Mathesis Scientium Genetrix), een technische opleiding.