Joods weeshuis

Adres:        Roodenburgerstraat 1a
Datering:   1928-1929
Architect:   B. Buurman en M. Oesterman
Status:       gemeentelijk monument

In 1929 wordt het Centraal Israelitische Wees- en Doorgangshuis ‘Machseh Lajesoumim’ in gebruik genomen als weeshuis voor Joodse kinderen. Al in 1903 is de grond op de hoek van de Cronesteinkade, en de Roodenburgstraat aangekocht van architect W.C. Mulder. Dankzij vele giften kan uiteindelijk in 1928 gestart worden met de bouw. Opdrachtgeefster is de landelijke vereniging ‘Machseh Lajesoumim’ (Toevlucht voor het Kind). Het ontwerp komt van de architecten B. Buurman en M. Oesterman.

Loofhuttenfeest

Het ontwerp voor het weeshuis is strak en functioneel. De architectuur vertoont ook  invloeden vanuit de Amsterdamse School, zoals de naar voren gemetselde delen in de voorgevel. Het dak van de erker aan de achterzijde van het weeshuis kan met kabels omhoog getakeld worden. Deze mogelijkheid is speciaal ontworpen voor de viering van het joodse Loofhuttenfeest, waarbij een gedeelte van de hemel zichtbaar moet zijn.

Ontruiming

Op 17 maart 1943 wordt het weeshuis door de Duitsers ‘ontruimd’. De kinderen en begeleiders worden op transport gesteld naar Westerbork. Slechts een klein aantal overleeft de oorlog. In 1951 wordt het pand verkocht aan de gemeente Leiden. De opbrengst van de verkoop schenkt men aan een nieuw te bouwen kindertehuis in Israël.

Monument 53 uit de historische canon van Leiden