- Ga direct naar: inhoud, hoofdnavigatie, service menu, zoeken
Hof Meermansburg
- Hof Meermansbrug, foto Peter Horree
Adres: Oude Vest 159
Datering: 1681
Architect: Jacob Roman (poortgebouw), Anthony van Breetvelt
Status: rijksmonument
Het Meermansburghof aan de Oude Vest is het grootste hofje van Leiden. De naam is een samentrekking van de achternamen van de stichters, bewindhebber van de Verenigde Oost-Indische Compagnie Maarten Meerman en zijn vrouw Helena Verburg. Het welgestelde echtpaar sticht nog bij leven dit complex, bedoelt voor de huisvesting van hulpbehoevende maar eerzame weduwen en ongetrouwde vrouwen ouder dan 40 jaar. Het huis direct links van het poortgebouw, wordt bestemd voor minvermogende familieleden van de stichters. Het is het enige voorbeeld van een zogenaamd 'familiehuis' in een Leids hofje.
Nazareth
Op de plek van het hofje staat in de middeleeuwen het klooster Nazareth. Na de reformatie worden op het terrein in hoog tempo drieënzestig huisjes gebouwd, vooral bedoeld voor de enorme stroom Belgische en Franse immigranten. De woninkjes blijken verre van duurzaam: al in 1680 zijn ze zo vervallen dat Maarten Meerman toestemming krijgt ze te slopen en hier zijn hof te bouwen.
Hofarchitect
De grote rijkdom van de stichters maakt het mogelijk om de opdracht voor het poortgebouw toe te kennen aan niemand minder dan Jacob Roman, hofarchitect van stadhouder Willem III en in 1681 aangetrokken als stadsarchitect van Leiden. Het ontwerp voor de dertig woninkjes in het hof is al eerder gemaakt door de voorganger van Roman, stadstimmerman Anthony van Breetvelt. Bij diens dood in 1681 zijn pas elf huisjes voltooid. De rest van de huisje worden daarna door Roman afgebouwd.
Regentenkamer
In de regentenkamer hangen nog altijd de schilderijen van de stichters en hun jongste dochter. Deze moeten volgens het testament van Meerman en Verburg eeuwig in de kamer blijven hangen. Latere generaties regenten hebben verschillende, wat in de vergetelheid geraakte familieleden ernaast gehangen, zodat er nu een indrukwekkende collectie portretten uit de zeventiende, achttiende en negentiende eeuw te zien is.